Các chế độ đo sáng (metering) trên máy ảnh KTS
CÁC CHẾ ĐỘ ĐO SÁNG TRÊN MÁY KTS
Giải thích các thuật ngữ căn sáng (metering)
1/ Evaluative metering
2/ Spot metering
3/ Partial metering
4/ Center-weighted average metering
Thuật ngữ tiếng Anh metering trong nhiếp ảnh nhằm chỉ chế độ đo (hay căn) ánh sáng cho bức ảnh để xác định độ phơi sáng (exposure) của một bức ảnh. Có nhiều điểm căn sáng và số lượng tùy thuộc từng dòng máy và đời máy. Do cả bức ảnh chỉ có thể thể hiện theo một giá trị phơi sáng duy nhất (tức là cả bức ảnh chỉ có 1 giá trị kết hợp giữa khẩu độ mở f và tốc độ cửa chập) nên cần cân nhắc ưu tiên điểm nào hay khu vực nào cần có ánh sáng tốt nhất trong bức ảnh, vì thế có nhiều chế độ đo sáng. Các chế độ đo sáng thông thường trên máy ảnh số:
1. Evaluative: (đo theo đánh giá chung) - Ở chế độ này (còn gọi là matrix), máy đo sáng ở nhiều điểm khác nhau trong khung hình rồi chia giá trị thành các nhóm khu vực để xác định độ sáng tốt nhất cho từng khu vực trên bức ảnh rồi chia trung bình. Sử dụng phù hợp khi muốn bức ảnh sáng đều trên toàn khuôn hình.
2. Spot: (đo một điểm) - Ở chế độ này, máy đo sáng ở một điểm nhỏ khoảng 5% khuôn hình trở xuống xung quanh điểm căn sáng chính và không (đúng hơn là ít) quan tâm tới các khu vực khác trong khuông hình. Sử dụng phù hợp khi muốn tập trung thể hiện một điểm (~5%) trên khuôn hình như phần mặt trên ảnh chân dung bán thân. Ánh sáng ở “điểm” này sẽ chuẩn nhất, các phần khác sẽ là thứ yếu.
3. Partial: (cục bộ / một phần) - Ở chế độ này, máy đo ánh sáng ở khoảng rộng diện tích khoảng 10-15% khuôn hình xung quanh điểm căn sáng chính và lấy giá trị trung bình (rộng hơn so với Spot). Sử dụng phù hợp khi cần ánh sáng điều hòa tốt ở một phần tỷ lệ như nêu trên trong bức ảnh.
4. Center-weighted: (đo trung tâm) - Ở chế độ này, máy đo toàn bộ khuôn hình nhưng ưu tiên khu vực khoảng 60-80% diện tích trung tâm bức ảnh và lấy ánh sáng trung bình. Phù hợp với việc cần có ánh sáng tốt nhất cho khu vực rộng ở trung tâm bức ảnh như chụp chân dung, nhóm người, cảnh vật nói chung. Đây là chế độ thông dụng nhất và thường lấy làm chế độ mặc định của nhà sản xuất.
VinaCamera.com
2008-2009























Tôi dùng máy Canon 50D, khi dùng điểm AF là điểm trung tâm thì thấy tốc độ nhanh hơn hẳn các điểm rìa, nhưng nếu muốn bố cục lại bức ảnh thì làm như thế nào?Nếu dùng điểm canh nét vẫn là điểm trung tâm, mà dịch chuyển ống kính để bố cục lại thì có đúng kỹ thuật không?Rất mong vinacamera trả lời giúp.
Cám ơn nhiều!
Bạn THIENBAO nói đến tốc độ ở đây chắc là đề cập đến tốc độ xử lý của máy - không phải tốc độ cửa chập. Với cách hiểu này, câu trả lời của chúng tôi là:
Với hầu hết máy ảnh KTS, cả DSLR, khi điểm căn nét và ánh sáng là điểm trung tâm khuôn hình thì tốc độ xử lý của máy bao giờ cũng nhanh hơn (căn nét nhanh hơn). Để tận dụng tính chất này, bạn có thể sử dụng điểm trung tâm khi căn nét rồi lấy lại khuôn hình, hay còn gọi là bố cục lại bức ảnh (recompose) rồi mới bấm máy. Để làm được như vậy bạn cần cài đặt cho khóa AF/AE trên máy.
Trước tiên, ta cần hiểu cơ chế của nút chụp (release button), tức nút bấm chụp của máy KTS.
Nút bấm chụp của máy KTS được thiết kế có 2 nửa. Khi bấm một nửa đầu, máy sẽ xử lý các yếu tố như căn nét tự động (AF = automatic focus) và căn sáng tự động (AE = automatic exposure), sau đó, khi bấm nốt nửa còn lại của nút chụp, máy mới thực hiện thao tác chụp (đóng mở cửa chập theo chế độ vừa xác định ở nửa nút trước).
Tuy nhiên, khi giữ nửa nút đầu và lia ống kính đi chỗ khác với chỗ ban đầu muốn chụp, máy tiếp tục điều chỉnh căn nét và ánh sáng. Từ đó sinh ra chức năng KHÓA các chế độ này để nhiếp ảnh gia có thể sử dụng linh hoạt hơn.
Khi chưa khóa AF/AE, nếu giữ nửa nút và lia ống kính máy tiếp tục điều chỉnh như nói ở trên cho đến khi bấm nửa còn lại thực hiện thao tác chụp. Khi khóa AF/AE (AE/AE Lock), máy lấy giá trị ban đầu khi bấm nửa nút và giữ nguyên giá trị này cho tới khi bấm nửa phần còn lại mặc cho ống kính có chĩa vào chỗ khác đi nữa.
Ở phần lớn các máy KTS DSLR đều có thể cài đặt khóa cả AF và AE hoặc chỉ khóa một yếu tố AF hay AE. Tùy vào từng mục đích và từng kiểu ảnh, bạn sẽ phải cài đặt 2 khóa này cho phù hợp.
Khóa cả AF/AE: Bấm nửa nút máy căn nét và lấy ánh sáng, khi di chuyển điểm ngắm ra chỗ khác máy vẫn giữ nguyên giá trị AF/AE cho tới khi bấm nửa nút còn lại
Khóa AF, không khóa AE: Bấm nửa nút, máy căn nét và giữ nguyên giá trị căn nét, giá trị AE ánh sáng thay đổi theo điểm hay khu vực di chuyển ống kính khi bấm nửa nút còn lại để chụp. Giá trị AE của bức ảnh chính là giá trị của khu vực đo sáng cuối cùng khi bấm hết nấc nút chụp.
Khóa AE, không khóa AF: Bấm nửa nút, máy căn ánh sáng và giữ nguyên giá trị phơi sáng. Giá trị căn nét thay đổi theo điểm di chuyển ống kính tới khi bấm nửa nút chụp còn lại - Xoạch!
Ngoài ra, nếu bạn đặt máy ở chế độ căn sáng thủ công thì giá trị AE sẽ được đặt thủ công theo các chỉ số khẩu độ mở F và tốc độ cửa chập tùy ý nhiếp ảnh gia. Chức năng căn sáng tự động AE lúc này không hoạt động nữa chỉ còn lại chức năng căn nét tự động AF.
Đặt máy ở chế độ thủ công hòan toàn (chuyển chế độ sang MANUAL cả ở căn nét và căn sáng) thì bạn hòan toàn làm chủ các yếu tố. Lúc này bạn sẽ phải tự xoay ống kính để căn nét, tự đặt khẩu độ mở F và tốc độ cửa chập.
VinaCamera.com
2008-2009
Cám ơn vinacamera, nhưng trên máy canon 50D tôi chỉ tìm thấy chức năng AE lock, không tìm thấy chức năng AF lock? Rất mong vinacamera chỉ dẫn giúp.
Cám ơn nhiều
Nguyễn Thiên Bảo
Với Canon 50D, muốn khóa phơi sáng (AE Lock) sử dụng nút có ký hiệu hoa thị (*) nằm ở đàng sau thân máy, phía bên tay trái.
Có thể xem hình vẽ ở trang 103 trong sách hướng dẫn Canon 50D (tiếng Anh). Tải ở đây: http://www.canon-eos-50d.com/canon-eos-50d-manual.PDF
Tôi cũng chưa tìm thấy chức năng AF lock, có lẽ đời máy này không có. Bạn có thể sử dụng cách căn nét thủ công (manual) để chủ động hơn khi căn nét.
Bài của Vinacamera giúp tìm hiểu thêm về các chế độ đo sáng trên máy KTS.
Tôi vốn thích chụp những ảnh ngược sáng (VD người đứng giữa ánh mặt trời và người chụp) và ảnh chụp ra thường bị mặt người bị …. tối thui, trong khi hậu cảnh bị sáng chói.
- Vinacamera có thể chỉ dẫn cách dùng các chế độ đo sáng như trong bài nào là thích hợp để chụp loại ảnh chụp ngược sáng sao cho cân bằng hài hòa ánh sáng (vửa thấy mặt người rỏ đẹp vừa có hậu cảnh đúng sáng? )
Cảm ơn.
Đã trả lời bạn hoangha tại đây: http://www.vinacamera.com/?p=1080